Tủ lạnh, máy giặt, máy lọc không khí là những món quà cưới có giá trị lớn, dùng hằng ngày suốt nhiều năm, nhưng cũng là nhóm dễ mua sai nhất nếu danh sách chỉ ghi tên món. Một chiếc tủ lạnh vừa ý mà không lọt cửa bếp, một máy giặt cửa trước đặt vào góc chỉ đủ mở cửa trên, đều là chuyện có thật ở nhiều nhà mới cưới.
Bài này chỉ cách đo chỗ đặt, chọn những thông số cần ghi, chia món lớn thành phần để nhiều người cùng tặng, và lo trước chuyện lắp đặt, phiếu bảo hành khi người mua là khách chứ không phải hai bạn. Không có giá hay tên hãng trong bài; mọi con số đều là ví dụ giả định.
Vì sao đồ điện lớn cần ghi kỹ hơn mọi nhóm khác
Với một chiếc khăn tắm, sai màu thì vẫn dùng được. Với một chiếc tủ lạnh, sai kích thước có nghĩa là không đặt được, phải đổi, mà đổi đồ điện lớn tốn công vận chuyển, có khi mất phí. Người mua lại là khách, nên mọi rắc rối đổi trả đều rơi vào tay người đã có lòng tặng mình. Ghi kỹ từ đầu là cách tôn trọng công sức của họ.
Đồ điện lớn còn gắn với kết cấu nhà: ổ điện ở đâu, có nối đất không, nguồn nước và ống thoát của máy giặt nằm chỗ nào, cửa ra vào rộng bao nhiêu để mang máy vào. Khách không thể biết những điều này. Hai bạn phải đo và ghi thay họ.
Thêm một lý do: đồ điện có bảo hành. Phiếu bảo hành, hoá đơn thường đứng tên người mua. Khi nhận quà, hai bạn cần biết bảo hành kích hoạt thế nào, giấy tờ để ở đâu, nếu hỏng trong năm đầu thì liên hệ ai. Đưa món điện lớn vào danh sách mà không tính chuyện này là để lại một khoảng trống cho sau này.
Cuối cùng là chuyện tiền điện hằng tháng. Hai bạn là người trả hoá đơn điện suốt nhiều năm, không phải người tặng. Vì vậy những ưu tiên như tiết kiệm điện, chạy êm, dễ vệ sinh nên do chính hai bạn nói ra trong danh sách, để món quà vừa đẹp lúc nhận vừa nhẹ gánh lúc dùng.
Đo chỗ đặt và đường mang máy vào nhà
Làm một lần cho cả nhóm đồ điện lớn, ghi số vào danh sách. Thước dây và một tờ giấy là đủ.
- Đo khoảng trống đặt tủ lạnh: rộng, sâu, cao. Trừ ra một khoảng hở hai bên và phía sau để máy toả nhiệt; khoảng hở cụ thể xem trong hướng dẫn của từng loại máy.
- Đo khoảng trống đặt máy giặt, xem phía trên có vướng gì không. Máy cửa trên cần chỗ để mở nắp lên; máy cửa trước cần chỗ phía trước để mở cửa và lấy đồ.
- Xác định ổ điện gần nhất, có ổ ba chấu nối đất hay chưa, có phải dùng dây nối dài không. Đồ điện lớn không nên cắm qua ổ kéo dài loại nhỏ.
- Xác định vòi nước và ống thoát cho máy giặt, khoảng cách tới chỗ đặt máy.
- Đo chiều rộng cửa ra vào, cửa bếp, cửa ban công, và lối cầu thang hoặc thang máy nếu ở chung cư. Đây là bước hay bị quên nhất.
- Chụp ảnh từng chỗ đặt, ghi số đo lên ảnh bằng ghi chú điện thoại, lưu chung để gửi cho người mua khi họ hỏi.
Sau bước này, mỗi dòng đồ điện lớn trong danh sách có thể kèm một câu như "chỗ đặt rộng khoảng bảy mươi phân, sâu khoảng bảy mươi phân, cửa bếp rộng tám mươi phân". Người bán đọc câu đó là biết gợi ý mẫu nào lọt.
Thông số cần ghi cho từng món lớn
Không cần biết hết thuật ngữ kỹ thuật; chỉ cần ghi đúng những điều quyết định món có hợp nhà bạn hay không.
| Món | Thông số nên ghi | Ví dụ cách ghi (giả định) |
|---|---|---|
| Tủ lạnh | Dung tích theo số người, kiểu cửa, kích thước tối đa, ưu tiên tiết kiệm điện | Gia đình hai người, có thể thêm con; ngăn đá dưới; rộng tối đa sáu mươi lăm phân |
| Máy giặt | Khối lượng giặt, cửa trên hay cửa trước, có sấy hay không, kích thước tối đa | Giặt khoảng tám ký; cửa trước; không cần sấy; sâu tối đa sáu mươi phân |
| Máy lọc không khí | Diện tích phòng dùng, mức ồn chấp nhận được khi ngủ | Phòng ngủ khoảng mười lăm mét vuông, cần chế độ ngủ êm |
| Máy hút bụi | Loại sàn, nhà có thú nuôi không, dây hay không dây | Sàn gạch và thảm nhỏ, có mèo, ưu tiên không dây |
| Quạt, quạt đứng, quạt hơi nước | Phòng nào, có điều khiển từ xa không, độ ồn | Phòng khách, có điều khiển, chạy êm |
| Máy lọc nước | Chỗ đặt, có đường nước cấp và thoát không, chất lượng nước nơi ở | Đặt dưới bồn rửa, nhà dùng nước máy |
Các con số trong bảng chỉ là cách ghi minh hoạ, không phải gợi ý cỡ máy cho mọi nhà. Dung tích và khối lượng giặt hợp lý tuỳ số người, tần suất đi chợ, thói quen giặt mỗi ngày hay dồn cuối tuần.
Tách món lớn thành phần để nhiều người cùng tặng
Một chiếc tủ lạnh hay máy giặt thường vượt quá mức mà một khách lẻ muốn tặng. Nếu để nguyên một dòng, món đó dễ nằm trống tới sát ngày cưới. Cách xử lý là ghi rõ món này nhận góp chung và chia thành phần đều nhau, ví dụ giả định: "Máy giặt, chia bốn phần, mỗi phần một khách hoặc một nhóm nhận". Danh sách sẽ hiện rõ đã có mấy phần được nhận.
Việc ai đứng ra gom, ghi chép ra sao, mua lúc nào thì có hướng dẫn riêng ở chuyên mục góp chung của trang. Ở phía người lập danh sách, việc của hai bạn là chọn trước đặc điểm máy, ghi đủ thông số, và chỉ định một người thân tin cậy đứng ra mua khi đủ phần, chẳng hạn anh trai hoặc cô bạn thân. Người đó cầm số đo và ảnh chụp đi mua, khách chỉ việc góp phần của mình.
Nếu đến gần ngày cưới mà mới đủ một nửa, hai bạn có thể tự bù phần còn lại rồi vẫn ghi tên những người đã góp lên thiệp cảm ơn. Như vậy món vẫn về đúng lúc, và người góp vẫn biết phần của mình đã thành một chiếc máy đang chạy trong nhà bạn.
Lắp đặt, hoá đơn, bảo hành: lo trước để khách đỡ vất vả
Hẹn ngày giao vào lúc có người ở nhà. Đồ điện lớn thường giao kèm lắp đặt. Ghi trong danh sách khung giờ thuận tiện và địa chỉ nhận chính xác, hoặc ghi "nhắn riêng để lấy địa chỉ" nếu không muốn công khai.
Nhờ người mua xin hoá đơn và phiếu bảo hành. Một câu ngắn trong danh sách như "nhờ mọi người giữ giúp hoá đơn, tụi mình cần để bảo hành" là đủ. Người tặng thường vui lòng làm, chỉ là họ không nghĩ tới.
Kích hoạt bảo hành và lưu giấy tờ ngay. Nhận máy xong, chụp ảnh tem, số máy, phiếu bảo hành, lưu vào thư mục chung. Một số loại bảo hành cần kích hoạt theo cách riêng của từng nơi bán; đọc kỹ giấy đi kèm.
Kiểm tra máy khi người giao còn ở đó. Cắm điện, chạy thử một chu trình ngắn, nhìn vỏ máy có trầy móp không. Phát hiện lỗi lúc này dễ xử lý hơn nhiều so với sau một tuần.
Thợ lắp đường điện, đường nước là việc của nhà. Nếu cần đi thêm ổ điện riêng, lắp vòi, đục tường, hai bạn tự thuê thợ trước khi máy về. Đừng để khách phải lo phần thi công trong nhà mình.
Món điện nhỏ: phần dễ chọn nhất cho khách lẻ
Bên cạnh những món lớn cần góp chung, danh sách nên có nhiều món điện nhỏ để khách lẻ chọn: bàn ủi hơi nước, máy sấy tóc, ấm siêu tốc, đèn bàn, ổ cắm có công tắc riêng, máy hút bụi cầm tay. Những món này ít phụ thuộc kích thước, cắm là dùng, đổi trả dễ, giá trải ở mức thấp và vừa.
Khi ghi món điện nhỏ, vẫn nên có một hai đặc điểm để tránh mua về rồi cất xó. Bàn ủi thì ghi dùng cầu là đứng hay nằm; máy sấy tóc thì ghi có cần đầu tạo kiểu không; đèn bàn thì ghi ánh vàng hay ánh trắng, có chỉnh độ sáng không. Những chi tiết này giúp món quà dù nhỏ vẫn trúng thói quen thật của hai người.
Cũng nên tránh đưa quá nhiều món điện nhỏ chỉ dùng một việc. Máy làm bánh mì, máy làm sữa chua, máy đánh trứng, máy ép chậm, mỗi món đều có lúc tiện, nhưng gộp lại thì chiếm hết tủ bếp. Chọn ra những món hai bạn thật sự dùng hằng tuần; món còn lại có thể để tới năm sau, khi thói quen nấu nướng của gia đình đã rõ hơn.
Những món điện nên cân nhắc kỹ trước khi đưa lên
Máy lạnh. Cần thợ lắp, khoan tường, đi ống đồng và đường thoát nước, chọn công suất theo diện tích và hướng nắng của phòng. Nếu muốn nhận làm quà, hợp nhất là người nhà đứng ra lo trọn từ mua tới lắp; khách lẻ gần như không thể mua đúng.
Bình nóng lạnh. Phụ thuộc đường nước nóng lạnh có sẵn trong nhà tắm và vị trí treo. Phần lớn nhà mới đã có hoặc chủ nhà lắp sẵn; hỏi trước rồi mới tính.
Máy sấy quần áo. Tiện ở nơi ít nắng hoặc mùa nồm, nhưng cần chỗ đặt, đường thoát khí hoặc bình chứa nước, và tốn điện khi dùng nhiều. Hai bạn nên thử sống vài tháng xem có thật cần không, rồi đưa vào danh sách cho dịp sau.
Máy hút bụi tự động. Hợp nhà sàn phẳng, ít bậc, ít dây điện vướng. Căn nhà nhiều đồ dưới sàn hoặc nhiều tầng thì món này thường nằm một góc. Ghi rõ sàn nhà và cách bày đồ trước khi chọn.
Tivi và loa lớn. Phụ thuộc kích thước tường, khoảng cách ngồi xem, gu giải trí của hai người. Đây là món nhiều cặp muốn tự chọn; nếu đưa lên, ghi rõ kích thước tối đa và vị trí treo hay đặt kệ.
Câu hỏi thường gặp
Có nên nhận tủ lạnh làm quà cưới từ bạn bè không?
Được, nếu đó là nhóm bạn thân góp chung, có một người đứng ra mua và hai bạn đã ghi đủ kích thước, dung tích, kiểu cửa. Với khách lẻ không thân, món giá trị lớn như vậy dễ khiến cả hai bên khó xử.
Máy giặt cửa trên hay cửa trước hợp với nhà mới cưới hơn?
Không có câu trả lời chung. Cửa trên thường cần chỗ phía trên để mở nắp, cửa trước cần chỗ phía trước và thường đặt được dưới kệ. Xem chỗ đặt thực tế và thói quen giặt của hai bạn rồi ghi rõ trong danh sách.
Có cần ghi mức tiết kiệm điện vào danh sách không?
Nên ghi ở dạng ưu tiên, ví dụ "ưu tiên máy tiết kiệm điện". Người bán sẽ chỉ cho khách nhãn năng lượng trên máy. Không cần ghi con số cụ thể vì khách khó đối chiếu.
Đồ điện lớn nên giao trước hay sau ngày cưới?
Nếu nhà đã sẵn sàng, giao trước để dùng ngay và để có thời gian kiểm tra máy. Nếu nhà còn sửa sang, ghi rõ ngày nhận được sớm nhất trong danh sách để người mua hẹn giao cho đúng.
Khách tặng món điện không có trong danh sách và không hợp nhà thì sao?
Cảm ơn người tặng như mọi món quà khác. Nếu món còn nguyên hộp và người tặng cởi mở, có thể nhẹ nhàng hỏi về việc đổi; nếu không tiện hỏi, giữ lại hoặc tìm chỗ dùng phù hợp trong gia đình.
Có nên ghi điện áp hay loại phích cắm không?
Thường không cần với đồ mua trong nước. Chỉ nên ghi khi người thân ở nước ngoài định mua gửi về, vì đồ dùng cho lưới điện nước khác có thể không hợp ổ cắm và điện áp ở Việt Nam.