Chăn ga gối là nhóm quà cưới được tặng nhiều nhất và cũng hay sai cỡ nhất. Một bộ ga trải giường chỉ dùng được khi khớp cả chiều ngang, chiều dài lẫn độ dày nệm; lệch một trong ba là ga bị tuột góc hoặc chùng nhăn. Vì vậy dòng chăn ga trong danh sách quà cần ghi số đo chứ không chỉ ghi chữ "bộ chăn ga".
Bài này hướng dẫn đo giường, ghi thông tin cho người tặng, chọn chất liệu theo khí hậu nơi hai bạn sống, tính số bộ cần có để thay giặt, và tách riêng chiếc nệm, món mà hai bạn nên tự nằm thử trước khi quyết định nhận làm quà.
Lý do nhóm này đáng một bài riêng rất đơn giản: phòng ngủ là nơi hai người ở lâu nhất trong ngày, và đồ trên giường là thứ chạm vào người mỗi đêm. Một bộ ga đúng cỡ, đúng chất liệu sẽ được dùng tới sờn mới thôi; một bộ sai cỡ sẽ nằm mãi trong tủ dù đẹp tới đâu.
Đo giường và nệm trước khi ghi một chữ nào
Số đo là phần quan trọng nhất của nhóm này. Mất năm phút đo, bạn tránh được ba bộ ga không vừa.
- Đo chiều ngang mặt nệm theo phân, đo từ mép này sang mép kia ở giữa nệm chứ không đo ở góc bo.
- Đo chiều dài nệm từ đầu giường tới chân giường.
- Đo độ dày nệm, tính cả lớp đệm mỏng trải thêm phía trên nếu có. Đây là con số nhiều người quên, trong khi ga bọc cần đủ sâu để ôm trọn.
- Nếu chưa mua nệm, ghi kích thước khung giường và ghi rõ "nệm chưa chọn, độ dày dự kiến khoảng bao nhiêu".
- Đo chiều rộng và chiều cao cửa sổ phòng ngủ nếu muốn đưa rèm vào danh sách; rèm nên dài hơn khung cửa để che sáng tốt.
- Ghi tất cả vào một dòng đầu phần phòng ngủ, ví dụ giả định: "giường ngang một mét sáu, dài hai mét, nệm dày hai mươi lăm phân".
Ở Việt Nam, giường đôi phổ biến nhất có chiều ngang khoảng một mét sáu hoặc một mét tám, nhưng các xưởng mộc địa phương vẫn đóng theo cỡ riêng. Đừng giả định nhà mình là cỡ chuẩn; đo thật rồi ghi số.
Chất liệu ga gối theo khí hậu và thói quen ngủ
Mỗi chất liệu có điểm mạnh riêng. Bảng dưới không xếp hạng loại nào hơn loại nào; nó chỉ giúp hai bạn ghi một ưu tiên rõ ràng để khách chọn trúng.
| Chất liệu | Cảm giác khi nằm | Hợp với | Điều cần lưu ý |
|---|---|---|---|
| Cotton | Mềm, thấm mồ hôi, thoáng | Khí hậu nóng ẩm, người ra nhiều mồ hôi | Dễ nhăn, nên giặt nước mát lần đầu |
| Sợi tre, sợi gỗ tự nhiên dạng vải mát | Mát tay, rủ mềm, bóng nhẹ | Mùa hè miền Nam, phòng không có máy lạnh | Giặt chế độ nhẹ, tránh vắt mạnh |
| Vải pha sợi tổng hợp | Bền, ít nhăn, nhanh khô | Nhà ít nắng, phơi trong nhà | Kém thấm hơn cotton, có người thấy bí |
| Linen (vải lanh) | Hơi thô lúc đầu, mềm dần, rất thoáng | Người thích vẻ mộc, khí hậu nóng | Nhăn tự nhiên, giá thường ở mức cao |
| Chăn bông, chăn lông vũ nhân tạo | Ấm, nhẹ | Mùa đông miền Bắc, vùng cao | Cồng kềnh, cần chỗ cất và túi hút chân không |
Nếu hai bạn sống ở TP Hồ Chí Minh hay Cần Thơ, một chiếc chăn mùa đông dày là món gần như không dùng tới; ngược lại ở Hà Nội hay Lào Cai, đây là món cần từ tháng Mười Một. Ghi khí hậu nơi ở vào danh sách giúp người ở xa chọn đúng.
Cần mấy bộ chăn ga để thay giặt cho thoải mái
Một cặp mới cưới thường cần ít nhất ba bộ ga gối: một bộ đang dùng, một bộ đang giặt phơi, một bộ dự phòng cho những tuần trời mưa không khô kịp hoặc khi khách ở lại qua đêm. Nhiều nhà chỉ có một bộ đẹp để chụp ảnh ngày cưới và một bộ cũ, đến mùa nồm là lúng túng.
Trong danh sách, nên ghi rõ số bộ cần và tách theo từng bộ, chẳng hạn "bộ ga gối thứ nhất màu kem", "bộ thứ hai màu xám nhạt", "bộ thứ ba màu xanh rêu". Như vậy ba khách khác nhau có thể chọn ba bộ mà không trùng màu, mỗi lần thay ga phòng ngủ lại có một chút đổi khác.
Gối nằm cũng cần tính riêng. Gối là đồ dùng sát người, lõi gối xẹp dần theo năm. Nếu hai người có thói quen khác nhau, một người thích gối cao, một người thích gối thấp, nên ghi rõ thay vì ghi chung "đôi gối". Vỏ gối dự phòng là món nhỏ, giá thấp, rất hợp với khách muốn tặng thiết thực mà không tốn kém.
Đừng quên tấm bảo vệ nệm chống thấm. Đây là món ít ai nghĩ tới để tặng, nhưng giữ cho nệm sạch nhiều năm, nhất là khi gia đình có kế hoạch đón em bé.
Nệm: món nên tự nằm thử trước khi nhận làm quà
Độ cứng mềm là cảm nhận cá nhân. Có người đau lưng khi nằm nệm mềm, có người thấy nệm cứng như nằm phản. Hai người lại có thể có cảm nhận khác nhau. Khách không thể chọn hộ chuyện này.
Nên đi thử cùng nhau, nằm lâu một chút. Nằm thử vài phút ở tư thế ngủ quen thuộc của mình, cả nằm ngửa lẫn nằm nghiêng. Ghi lại loại nệm, độ dày, độ cứng mà hai người cùng thấy thoải mái.
Sau khi chọn được, mới đưa vào danh sách. Lúc đó dòng trong danh sách có thể ghi đủ đặc điểm: chất liệu lõi, độ dày, cỡ, độ cứng. Hợp nhất là để bố mẹ hoặc một nhóm người thân góp chung, vì đây là món giá cao.
Hoặc tự mua nệm, để khách tặng phần phụ. Nhiều cặp chọn cách tự mua nệm từ trước cưới cho chắc, rồi đưa vào danh sách tấm bảo vệ nệm, đệm mỏng trải trên, gối, chăn. Cách này tránh rủi ro món đắt tiền không hợp.
Hỏi chính sách đổi trả trước khi mua. Một số nơi bán cho nằm thử tại nhà một thời gian; tuỳ nơi, điều kiện khác nhau. Hỏi rõ trước khi trả tiền, nhất là khi người mua là khách chứ không phải hai bạn.
Màu sắc và hoa văn: ghi gu một lần cho cả phòng ngủ
Bộ chăn ga đỏ thêu hình đôi chim, hoa văn sặc sỡ là kiểu quà cưới quen thuộc của nhiều thế hệ. Có cặp rất thích dùng bộ ấy cho đêm tân hôn và những ngày đầu, có cặp lại thích phòng ngủ tông trơn, sáng. Không có lựa chọn nào sai; điều cần là nói rõ để khách không phải đoán.
Cách gọn nhất là thêm một câu mô tả gu ở đầu nhóm phòng ngủ, ví dụ: "phòng ngủ tường trắng, sàn gỗ sáng; thích ga trơn tông kem, xám, xanh nhạt; có một bộ màu đỏ cho ngày cưới rồi". Một câu như vậy vừa cho khách định hướng, vừa giữ chỗ cho người lớn trong nhà muốn tặng bộ màu đỏ mang ý may mắn mà không gây khó xử.
Nếu ông bà, bố mẹ đã chuẩn bị bộ chăn ga cho ngày cưới theo phong tục gia đình, ghi luôn là đã có. Người thân thường muốn góp phần trang trọng đó, và danh sách nên tôn trọng phần việc của họ. Các bộ còn lại để khách chọn theo gu mà hai bạn đã mô tả.
Một lưu ý nhỏ về họa tiết in tên hoặc ảnh cưới lên vỏ gối, vỏ chăn: món này nhìn thì tình cảm nhưng chỉ hợp khi hai bạn thật sự muốn, vì nó gắn chặt với một gu nhất định và khó dùng lâu. Nếu không thích, ghi nhẹ "không cần đồ in tên, ảnh" là đủ để khách hiểu.
Rèm cửa, chăn mỏng, đồ phụ: những món hay bị bỏ quên
Ngoài bộ ga gối, phòng ngủ còn vài món nhỏ mà khi thiếu mới thấy bất tiện. Rèm cản sáng giúp ngủ bù những sáng cuối tuần; chăn mỏng dùng khi mở máy lạnh hoặc ngủ trưa; một chiếc thảm nhỏ cạnh giường để bước xuống không bị lạnh chân; móc treo áo choàng sau cửa. Đây là những món giá trải từ thấp tới vừa, đúng kiểu khách hay tìm.
Với rèm cửa, số đo quyết định tất cả. Ghi chiều rộng khung cửa sổ, chiều cao từ thanh treo xuống sàn hoặc xuống bậu cửa, và cho biết nhà đã có thanh treo chưa. Nếu chưa có thanh treo, đó là việc của thợ, nên để hai bạn tự làm trước rồi mới đưa tấm rèm vào danh sách.
Một món nhỏ nữa đáng ghi là túi hoặc hộp cất chăn mùa. Ở miền Bắc, mỗi năm có mấy tháng phải cất chăn dày; có chỗ cất gọn, khô ráo thì chăn bền lâu. Những món loại này ít ai nghĩ tới, nhưng khi nằm trong danh sách lại thường được chọn sớm vì dễ mua và ít khả năng sai.
Giặt, phơi, cất chăn ga để quà dùng được nhiều năm
Một bộ chăn ga tốt nếu giặt đúng cách có thể dùng nhiều năm mà vẫn mềm, không bạc màu. Nếu giặt sai, chỉ sau vài tháng vải đã xù lông, chun ga bọc giãn ra, màu loang lổ. Biết cách chăm sóc cũng giúp hai bạn ghi danh sách khôn hơn, vì có những chất liệu đẹp nhưng không hợp với điều kiện giặt phơi của nhà mình.
Nguyên tắc chung là đọc nhãn hướng dẫn giặt trước tiên, tách đồ màu đậm và màu nhạt, lộn trái vỏ gối và vỏ chăn, kéo khoá lại trước khi cho vào máy. Ga gối nên giặt chế độ nhẹ, nước mát hoặc ấm vừa, không dùng thuốc tẩy mạnh với vải màu. Phơi ở chỗ thoáng, tránh nắng gắt buổi trưa quá lâu vì dễ phai màu.
Với nhà ở chung cư phơi trong nhà, hoặc vùng có mùa nồm kéo dài, chất liệu nhanh khô sẽ dễ sống hơn. Đây là điều đáng ghi vào danh sách, ví dụ "nhà phơi trong lô gia, ưu tiên vải nhanh khô". Người tặng đọc vậy sẽ tránh những loại vải dày lâu khô.
Khi cất chăn ga theo mùa, gấp gọn, cho vào túi vải hoặc hộp có nắp, đặt chỗ khô, có thể kèm gói chống ẩm. Túi nilon kín hoàn toàn đôi khi giữ ẩm lại bên trong và sinh mùi; túi vải thoáng thường an toàn hơn cho đồ cất lâu.
Câu hỏi thường gặp
Bộ chăn ga cưới màu đỏ có bắt buộc không?
Không bắt buộc. Nhiều gia đình vẫn thích bộ màu đỏ cho đêm tân hôn vì ý nghĩa may mắn, nhiều cặp khác chọn màu trơn. Điều quan trọng là hai bạn và gia đình thống nhất, rồi ghi rõ trong danh sách là đã có hay còn cần.
Ga bọc và ga phủ khác nhau thế nào khi ghi vào danh sách?
Ga bọc có chun ôm quanh nệm, cần khớp chiều ngang, chiều dài và độ dày. Ga phủ là tấm vải lớn trải trùm lên, dễ dùng hơn nhưng cần đủ rộng để buông xuống hai bên. Ghi rõ loại mình quen dùng để khách không mua nhầm.
Có nên nhận nệm làm quà cưới từ khách không thân?
Không nên. Nệm là món giá cao, cần nằm thử, khó đổi trả. Hợp hơn là bố mẹ hoặc người rất thân góp chung sau khi hai bạn đã chọn đúng loại, hoặc hai bạn tự mua và để khách tặng các món phụ.
Chăn ga mới nhận có cần giặt trước khi dùng không?
Nên giặt một lần trước khi dùng để loại bỏ hồ vải và bụi trong quá trình đóng gói. Làm theo hướng dẫn giặt trên nhãn của từng chất liệu, lần đầu nên giặt nước mát, phơi nơi thoáng.
Nhà có hai giường thì ghi danh sách thế nào?
Ghi tách hai nhóm theo từng phòng, mỗi nhóm có số đo riêng. Phòng phụ dành cho bố mẹ hay khách ở lại thì ghi rõ "giường phòng khách" để người tặng không nhầm cỡ với giường chính.
Có nên ghi chất liệu cụ thể hay để khách tự chọn?
Nên ghi một ưu tiên và một điều không muốn, ví dụ ưu tiên cotton, không dùng vải bóng. Để khách tự chọn hoàn toàn thì dễ nhận về những chất liệu nằm không quen.