Món nhỏ, nhẹ, dễ cầm thì mang tới tiệc; món nặng, cồng kềnh hay dễ vỡ thì gửi thẳng về nhà chủ tiệc trước ngày tiệc, theo địa chỉ và thời gian họ dặn. Đây là nguyên tắc chung; danh sách nào có dòng hướng dẫn riêng về cách nhận quà thì theo dòng đó.
Vấn đề trao quà ít được bàn nhưng gây phiền nhiều: cô dâu chú rể phải chở một chiếc nồi cơm và ba thùng đồ từ nhà hàng về lúc nửa đêm, bàn quà đầy hộp không tên, kiện hàng giao tới đúng lúc nhà vắng. Bài này giúp bạn chọn kiểu trao hợp với từng món, hẹn giao cho đúng, và đảm bảo món quà đến tay cùng tên người tặng.
Chọn kiểu trao theo loại món
Nhìn món mình đã mua, đối chiếu bảng dưới để chọn kiểu trao phù hợp.
| Loại món | Ví dụ | Kiểu trao hợp |
|---|---|---|
| Nhỏ, nhẹ, khó vỡ | Khăn, quần áo bé, sách, bộ hộp đựng | Mang tới tiệc, gói gọn, có thiệp |
| Vừa, dễ vỡ | Bộ ly, bộ đĩa, bình hoa | Gửi về nhà trước tiệc, hoặc mang tới nhà khi ghé chơi |
| Lớn, nặng | Nệm, máy giặt, tủ, xe đẩy | Đặt nơi bán giao thẳng tới nhà, hẹn ngày |
| Cần lắp đặt | Kệ, giường cũi, đồ điện cần đi dây | Giao kèm lắp đặt, hẹn ngày chủ tiệc có nhà |
| Món góp chung | Tủ lạnh nhóm góp, xe đẩy chia phần | Người gom lo giao một lần, mọi người cùng ký thiệp |
Nguyên tắc ngầm là đừng bắt chủ tiệc phải tự chở thứ gì nặng từ nơi tổ chức về nhà. Đám cưới ở nhà hàng thường kết thúc muộn, cô dâu chú rể mệt, và xe hoa không phải xe chở hàng. Người nhà phải chất quà lên xe sau khi khách về hết, nên một chiếc hộp nặng hay một bộ đồ sứ dễ vỡ là thêm một nỗi lo vào cuối một ngày đã dài.
Đọc dòng hướng dẫn nhận quà của chủ tiệc
Nhiều danh sách có một dòng ngắn ở đầu hoặc cuối: "quà nhờ gửi về nhà trước ngày cưới", "món lớn nhờ giao về địa chỉ bên nhà trai", "đầy tháng làm ở nhà, quà mang tới luôn". Đây là thông tin quan trọng nhất cho khâu trao quà, nhưng khách hay lướt qua vì nó không nằm cùng dòng với món mình chọn.
Nếu danh sách không ghi, bạn nên hỏi trước khi đặt giao hàng: địa chỉ nhận, giờ có người ở nhà, và người nhận là ai. Với đám cưới, nhà trai và nhà gái có thể ở hai tỉnh khác nhau; đôi trẻ có thể ở căn hộ thuê riêng; quà gửi nhầm nhà là quà phải chở lại. Với đầy tháng, nhà có em bé mới sinh thường không muốn người lạ ra vào nhiều lần, nên giao gom một lần hoặc theo giờ bố mẹ chọn.
Câu hỏi mẫu: "Mình định đặt bên bán giao chiếc nệm tới nhà, nhà mình nhận ở địa chỉ nào và ngày nào có người tiện nhận nhỉ?" Câu này đủ để chủ tiệc trả lời một lần, không phải nhắn qua lại nhiều.
Hẹn giao hàng thẳng tới nhà chủ tiệc
Khi đã chọn gửi về nhà, làm theo trình tự này để quà tới đúng lúc và đúng người:
- Hỏi chủ tiệc địa chỉ, khung ngày và giờ có người nhận.
- Chọn ngày giao trước tiệc vài ngày, tránh đúng ngày tiệc và ngày trước đó vì nhà đang bận chuẩn bị.
- Ghi tên người nhận đúng như chủ tiệc dặn, kèm ghi chú cho người giao: gọi trước khi tới, hàng dễ vỡ, giao tận cửa.
- Nếu nơi bán cho chọn, bỏ in giá trên phiếu giao và thêm một dòng lời chúc ngắn có tên bạn.
- Nhắn chủ tiệc khi đơn đã gửi đi, kèm ngày dự kiến tới và món gì, để họ biết kiện nào của ai.
- Sau ngày dự kiến, hỏi nhẹ đã nhận chưa. Nếu hàng lỗi hay sai, bạn là người đứng ra đổi, không để chủ tiệc tự lo.
Bước cuối là bước khách hay quên. Chủ tiệc nhận hàng lỗi thường ngại báo vì sợ người tặng phiền lòng; bạn hỏi trước thì họ dễ nói thật.
Mang quà tới tiệc: những điều nhỏ để quà không thất lạc
Thiệp có tên phải dính chặt vào món quà. Thiệp kẹp lỏng dưới dây ruy băng rất dễ rơi khi người nhà dọn bàn quà. Dán thiệp hoặc ghi tên ngay trên giấy gói.
Hỏi chỗ để quà, đừng đặt đại. Đám cưới thường có bàn nhận quà ở khu đón khách, có người nhà đứng trông. Đặt quà ở bàn ăn hay ghế trống là quà dễ bị bỏ sót khi dọn.
Gói gọn, có quai xách nếu được. Người nhà phải gom hàng chục món về sau tiệc; túi giấy có quai giúp họ mang nhanh hơn hộp gói vuông không tay cầm.
Tránh quà cần bảo quản lạnh. Bánh, hoa quả tươi hay món cần giữ lạnh mà để nhiều giờ ở bàn quà là hỏng. Nếu danh sách có món ăn, hỏi chủ tiệc nên mang tới lúc nào.
Không mở quà tại chỗ trừ khi chủ tiệc chủ động. Ở Việt Nam, mở quà ngay tại tiệc không phổ biến. Đưa tận tay, nói một câu chúc là đủ.
Nhờ người đi cùng nếu món hơi cồng kềnh. Một bộ chăn hay một chiếc ghế ăn dặm gấp gọn vẫn mang tới tiệc được, nhưng nên đi cùng người có xe và nhờ người nhà chủ tiệc cất ngay lên xe của gia đình, thay vì để ở bàn quà suốt buổi.
Thời điểm trao quà theo từng dịp
Mỗi dịp có một nhịp riêng. Trao đúng nhịp giúp chủ tiệc nhận quà khi họ có thời gian đón nhận và dùng ngay.
| Dịp | Thời điểm thường hợp | Lưu ý khi trao |
|---|---|---|
| Đám cưới | Món lớn gửi về nhà trước tiệc vài ngày; món nhỏ mang tới tiệc | Tránh giao đúng ngày rước dâu, nhà đang đông người |
| Đầy tháng, thôi nôi | Mang tới đúng buổi tiệc, hoặc gửi trước một tuần | Nhà có trẻ sơ sinh nên hạn chế ra vào lẻ tẻ, gom quà một lần |
| Sinh nhật | Trao tại buổi tiệc hoặc đúng ngày sinh nhật | Với trẻ nhỏ, đưa quà cho bố mẹ cất trước nếu bé đang mải chơi |
| Tân gia | Mang tới buổi họp mặt tân gia, đồ lớn giao sau khi nhà đã dọn xong | Giao đồ lớn khi nhà chưa ổn định là thêm việc xếp dọn |
| Tốt nghiệp, đi xa | Trước ngày lên đường ít nhất vài ngày | Chọn món gọn để người nhận còn kịp xếp vào hành lý |
Bảng trên là thói quen chung, không phải quy tắc. Mỗi gia đình có nhịp riêng; khi danh sách có dặn dò, dặn dò đó luôn đứng trên mọi gợi ý.
Mang quà tới nhà khi ghé thăm sau tiệc
Có những món hợp nhất khi được trao tận nhà, vào một buổi ghé chơi sau tiệc vài hôm: bộ ly, bộ đĩa, đồ trang trí, một chậu cây nhỏ. Cách này tránh rủi ro vỡ khi để ở bàn quà, lại cho bạn một dịp trò chuyện mà ở tiệc đông người không có. Với bạn thân hay họ hàng gần, nhiều chủ tiệc còn thích cách này hơn.
Nếu chọn cách ghé nhà, hãy báo trước trong danh sách rằng món đã có người giữ và bạn sẽ mang tới sau, để chủ tiệc không tưởng món đó còn trống. Hẹn trước giờ ghé, không tới bất ngờ, nhất là với nhà có em bé mới sinh hay đôi vợ chồng vừa đi trăng mật về. Ở chơi vừa phải, đừng kéo dài vì chủ nhà còn đang mệt sau tiệc.
Một lợi ích nữa là bạn thấy được món quà đặt vào đâu trong nhà, và nếu có gì chưa vừa, như kích thước hay màu, chủ nhà dễ nói thật hơn khi bạn đứng trước mặt. Hôm đó bạn mang luôn hoá đơn hoặc phiếu đổi thì việc đổi rất nhanh.
Khi không dự được tiệc
Không đi được, bạn vẫn có thể tặng món trong danh sách bằng cách gửi về nhà như đã nói ở trên. Điểm khác là lời nhắn đi kèm quan trọng hơn, vì đó là thứ thay cho cái bắt tay ở tiệc. Một tấm thiệp viết tay trong hộp, hoặc một tin nhắn riêng gửi chủ tiệc cùng ngày quà tới, đều được.
Nên gửi quà trước tiệc thay vì sau, để chủ tiệc ghi sổ cùng lúc với các món khác, và không phải nhận lẻ tẻ khi đã bắt đầu đi làm lại. Nếu chỉ kịp gửi sau tiệc, nhắn trước một câu cho chủ tiệc biết món đã giữ vẫn đang trên đường, tránh việc họ tưởng món đó bị bỏ trống rồi tự mua.
Với bạn ở nước ngoài hay ở tỉnh xa, chọn món gọn trong danh sách và đặt nơi bán gần nhà chủ tiệc giao, thay vì gửi từ xa. Phí gửi thấp hơn, rủi ro vỡ hỏng ít hơn, và đổi trả cũng dễ hơn cho chủ tiệc.
Món góp chung: một người trao, nhiều người cùng ký
Món do nhóm góp thì một người đứng ra lo việc giao, thường là người đã gom tiền và đặt mua. Việc của các thành viên khác là đọc thông tin người gom gửi: ngày giao, nơi giao, và cách ký tên trên thiệp. Đừng mỗi người tự nhắn chủ tiệc hỏi đã nhận chưa; một người hỏi đại diện là đủ.
Thiệp đi kèm món góp chung nên ghi đủ tên người góp, hoặc tên nhóm kèm danh sách bên dưới, để chủ tiệc biết cảm ơn ai. Nếu nhóm đông, người gom có thể ghi tên vào một tấm thiệp lớn, hoặc chụp ảnh tấm thiệp gửi vào nhóm để mọi người kiểm xem tên mình có đúng không.
Khi món lớn cần lắp đặt, hẹn ngày lắp vào lúc chủ tiệc rảnh, thường là sau tiệc vài ngày. Lắp ngay trước ngày cưới là thêm người ra vào giữa lúc nhà đang lo trăm việc.
Nếu nhóm góp ở nhiều tỉnh khác nhau, chẳng hạn bạn học cũ người ở Hà Nội người ở Cần Thơ, người gom nên chọn nơi bán gần nhà chủ tiệc để giao, rồi chụp ảnh món đã tới gửi lại cho cả nhóm. Mọi người thấy quà đến nơi, và không ai phải hỏi lại.
Câu hỏi thường gặp
Quà cưới trong danh sách nên mang tới tiệc hay gửi về nhà?
Món nhỏ, nhẹ, khó vỡ có thể mang tới tiệc. Món nặng, cồng kềnh, dễ vỡ hoặc cần lắp đặt nên gửi thẳng về nhà trước tiệc. Nếu danh sách có dòng hướng dẫn nhận quà, theo đúng dòng đó.
Gửi quà về nhà chủ tiệc thì nên giao ngày nào?
Nên giao trước tiệc vài ngày, tránh đúng ngày tiệc và hôm trước đó. Hỏi chủ tiệc khung ngày giờ có người ở nhà, và nhắn báo khi đơn đã gửi đi.
Mang quà tới tiệc cưới thì để ở đâu?
Hỏi người nhà ở khu đón khách xem bàn nhận quà ở đâu và đưa tận tay. Đừng để quà ở bàn ăn hay ghế trống vì dễ bị bỏ sót khi dọn, và nhớ dán thiệp có tên lên quà.
Không dự được tiệc có nên gửi quà sau tiệc không?
Gửi được, nhưng gửi trước tiệc tốt hơn để chủ tiệc ghi sổ cùng lúc. Nếu chỉ kịp gửi sau, nhắn trước để chủ tiệc biết món bạn giữ vẫn đang trên đường.
Quà góp chung thì ai lo việc giao?
Thường là người đứng ra gom tiền và đặt mua. Các thành viên khác chỉ cần đọc thông tin người gom gửi và kiểm tên mình trên thiệp, không cần từng người nhắn chủ tiệc hỏi.
Hàng giao tới nhà chủ tiệc bị lỗi thì ai đi đổi?
Người tặng nên đứng ra đổi. Sau ngày giao dự kiến, hỏi chủ tiệc đã nhận và dùng thử chưa; nếu lỗi, liên hệ nơi bán bằng hoá đơn của bạn để chủ tiệc không phải tự lo.