Tiệc đón em bé, hay baby shower, là buổi gặp mặt nhỏ do bạn bè, người thân tổ chức để mừng gia đình sắp hoặc vừa có em bé, thường kèm danh sách quà để mọi người góp đồ dùng cho bé. Ở nhiều nước đây là tục quen, tổ chức vài tuần trước ngày sinh. Ở Việt Nam, tiệc này mới phổ biến dần trong các nhóm bạn trẻ, và thường được điều chỉnh cho hợp với nếp nhà.
Bài này bàn cách tổ chức một buổi đón em bé kiểu Việt: chọn trước hay sau sinh, ai đứng ra lo, mời ai, danh sách quà nên ra sao, hoạt động nào hợp, và cách tôn trọng ông bà, người lớn còn giữ quan niệm cũ về chuyện sắm đồ trước sinh.
Tiệc đón em bé khác tiệc đầy tháng thế nào
Tiệc đầy tháng là dịp của gia đình: bố mẹ mời, ông bà hai bên có mặt, có khi kèm nghi lễ theo nếp nhà. Tiệc đón em bé thì thường do bạn bè của mẹ hoặc của cả hai vợ chồng đứng ra làm, quy mô nhỏ hơn, không khí thân mật như một buổi cà phê đông người. Trọng tâm của nó là động viên bố mẹ trước một thay đổi lớn và giúp họ chuẩn bị đồ cho bé.
Vì vậy danh sách quà của tiệc đón em bé cũng khác. Nếu tổ chức trước sinh, danh sách nghiêng về đồ cần có ngay khi bé về nhà. Nếu tổ chức sau sinh, danh sách giống danh sách đầy tháng nhưng thường gọn hơn và do nhóm bạn quản lý. Một số nhà gộp luôn hai dịp làm một, tổ chức tiệc đầy tháng có thêm phần dành riêng cho bạn bè trẻ.
Không có cách nào là chuẩn. Một gia đình có thể làm tiệc đầy tháng truyền thống cho họ hàng và một buổi đón em bé nhỏ cho bạn bè; gia đình khác thấy một tiệc là đủ. Điều quan trọng là bố mẹ thấy thoải mái và người lớn trong nhà không thấy bị gạt ra.
Về chi phí, tiệc đón em bé theo cách hiểu phổ biến do người tổ chức lo hoặc nhóm bạn cùng góp, bố mẹ không phải chi. Quy mô vì thế nên vừa với túi tiền của nhóm: một buổi chiều ở nhà một người bạn, vài món ăn nhẹ tự làm, không cần thuê địa điểm hay trang trí cầu kỳ. Tiệc nhỏ mà ấm thường được nhớ lâu hơn tiệc to mà mệt.
Trước sinh hay sau sinh: hỏi nếp nhà trước
Ở nhiều gia đình Việt, ông bà còn giữ quan niệm không sắm đồ, không tổ chức mừng trước khi em bé chào đời bình an. Đây là nếp nghĩ mang tính văn hoá, xuất phát từ mong muốn mọi chuyện suôn sẻ, và nhiều người trẻ vẫn tôn trọng dù bản thân không đặt nặng. Trang không bàn quan niệm đó đúng hay sai; chỉ lưu ý rằng chọn thời điểm tiệc là chuyện cần hỏi ý gia đình trước, không phải nhóm bạn tự quyết.
Nếu gia đình thoải mái, tiệc trước sinh khoảng một đến hai tháng là thời điểm nhiều người chọn: mẹ còn đi lại được, bố mẹ còn thời gian sắp xếp đồ. Nếu gia đình kiêng, có ba cách mềm: tổ chức sau sinh khi mẹ và bé đã khoẻ, gộp vào dịp đầy tháng, hoặc vẫn gặp mặt trước sinh nhưng chỉ ăn uống trò chuyện, quà gửi lại người giữ hộ và trao sau khi bé ra đời.
Cách thứ ba khá được ưa chuộng vì giữ được buổi gặp bạn bè lúc mẹ còn khoẻ mà không làm ông bà phiền lòng. Người giữ danh sách nhận quà, cất ở nhà mình, rồi mang tới khi bé đã về nhà an toàn. Với sức khoẻ của mẹ bầu, mọi quyết định về đi lại, đông người, thời điểm nên theo lời khuyên của bác sĩ theo dõi thai kỳ.
Ai đứng ra tổ chức và mời ai
Người tổ chức nên là bạn thân hoặc chị em. Theo cách hiểu phổ biến, bố mẹ không tự làm tiệc đón em bé cho mình; bạn thân của mẹ, chị em ruột, hoặc một nhóm bạn đứng ra lo. Như vậy mẹ không phải mệt, và chuyện danh sách quà nghe tự nhiên hơn vì do người khác gửi.
Danh sách khách nhỏ. Mười đến hai mươi người là vừa, chủ yếu là người mẹ thấy thoải mái khi gặp lúc bụng lớn hoặc lúc mới sinh. Mời quá đông khiến buổi gặp thành tiệc lớn, mẹ phải tiếp khách.
Có mời đàn ông không. Ở nhiều nơi tiệc này vốn chỉ dành cho phụ nữ, nhưng nhiều nhóm bạn trẻ ở Việt Nam mời cả hai vợ chồng và bạn bè chung. Hỏi bố mẹ muốn kiểu nào.
Ông bà và người lớn. Có thể mời nếu bố mẹ muốn, nhưng nên giải thích trước tiệc này là gì, tránh để người lớn ngạc nhiên vì thấy có danh sách quà.
Bạn ở xa. Có thể tham gia qua cuộc gọi video ngắn và chọn quà trong danh sách gửi tới địa chỉ người giữ danh sách.
Danh sách quà cho tiệc đón em bé: trước sinh và sau sinh
Danh sách cho dịp này nên gọn, mười lăm đến hai mươi món, do người tổ chức quản lý. Bảng dưới gợi ý trọng tâm khác nhau theo thời điểm.
| Tiệc trước sinh | Tiệc sau sinh | |
|---|---|---|
| Trọng tâm | Đồ cần ngay khi bé về nhà | Đồ cho các tháng sau và đồ cho mẹ |
| Món mức thấp | Khăn sữa, tã vải lót, khăn tắm có mũ, bộ cắt móng | Sách vải, tất cỡ lớn hơn, yếm, đồ an toàn trong nhà |
| Món mức vừa | Túi ngủ, chậu tắm, túi đựng đồ đi viện | Thảm chơi, quần áo cỡ ba đến sáu tháng, đồ cho mẹ |
| Món góp chung | Ghế ngồi ô tô, nôi cũi (góp phần, bố mẹ tự chọn) | Xe đẩy, ghế ăn về sau (góp phần) |
| Không nên ghi | Quần áo cỡ sơ sinh quá nhiều, đồ ăn uống, đồ bôi da | Đồ cỡ sơ sinh, đồ ăn uống, đồ bôi da |
Khác biệt lớn nhất của tiệc trước sinh là khách không biết bé trai hay bé gái nếu bố mẹ chưa báo, và không biết cỡ của bé. Danh sách nên tránh quần áo, nghiêng về đồ dùng chung. Nếu nhà kiêng sắm đồ trước sinh, quà trao sau như đã nói ở trên.
Bạn bè ở xa: góp mặt và góp quà từ xa
Nhóm bạn của một cặp vợ chồng trẻ thường rải khắp nơi: người làm ở Thành phố Hồ Chí Minh, người về quê ở An Giang, người đang học ở nước ngoài. Tiệc đón em bé không cần ai cũng có mặt. Người tổ chức có thể dành mười lăm phút đầu tiệc cho một cuộc gọi video nhóm, để bạn ở xa chào hỏi, nói vài lời chúc rồi rời đi, không phải ngồi suốt buổi trước màn hình.
Với quà, danh sách cần ghi rõ địa chỉ nhận là của người tổ chức hoặc người giữ danh sách, không phải địa chỉ nhà bố mẹ, nhất là khi tiệc làm trước sinh và gia đình muốn quà trao sau. Bạn ở xa đặt món trong danh sách gửi tới đó, đánh dấu đã chọn như mọi người. Người giữ danh sách mở hộp kiểm tra món còn nguyên, ghi tên người gửi rồi cất cùng quà của tiệc.
Một cách khác hợp với bạn ở xa là góp vào món chung. Người góp chuyển phần mình cho người gom, nhận lại ảnh món đã mua và lời cảm ơn. Cách này đỡ phí gửi đồ cồng kềnh đi xa, và bạn ở xa vẫn thấy mình là một phần của món quà cả nhóm. Lời chúc của họ có thể gửi bằng thư viết tay chụp ảnh, người tổ chức in ra bỏ vào chiếc hộp thư gửi bé cùng thư của những người có mặt.
Hoạt động nhẹ, hợp với mẹ bầu và mẹ mới sinh
Tiệc đón em bé không cần nhiều hoạt động vui. Mẹ bầu nhanh mệt, mẹ mới sinh còn thiếu ngủ; điều họ cần là ngồi thoải mái và trò chuyện. Một vài hoạt động đơn giản mà nhiều nhóm bạn đã làm:
- Mỗi người viết một lời khuyên hoặc lời chúc cho bố mẹ mới vào một tấm thẻ, gom lại thành một xấp để bố mẹ đọc những đêm thức khuya.
- Viết thư gửi bé mở khi bé lớn, bỏ vào một chiếc hộp niêm lại.
- Góp một cuốn sách kèm lời nhắn ở trang đầu cho tủ sách của bé.
- Gấp sẵn quần áo, giặt sẵn khăn, lắp sẵn món đồ nhỏ cho bố mẹ khi tiệc làm tại nhà.
- Mỗi người đăng ký một ô trong lịch mang cơm hoặc giúp việc nhà sau khi bé chào đời.
- Chụp vài tấm ảnh kỷ niệm của nhóm, không cần dàn dựng.
Những hoạt động đoán ngày sinh, đoán cân nặng, đo vòng bụng mẹ thì nên hỏi mẹ trước; nhiều người không thích bị bàn về cơ thể mình trước đông người. Tiệc kết thúc sớm, khoảng hai tiếng, là vừa sức.
Mở quà, ghi sổ và cảm ơn sau tiệc đón em bé
Ở một số nơi, việc mở quà trước mặt khách là phần chính của tiệc đón em bé. Với nếp Việt, nhiều người thấy ngại vì món nhỏ món lớn lộ ra ngay. Bố mẹ và người tổ chức có thể chọn mở sau, hoặc chỉ mở những món nhóm góp chung để cả nhóm cùng xem. Cách nào cũng được, miễn bố mẹ thấy thoải mái và không ai bị đặt vào thế so sánh.
Người tổ chức nên giữ một bản ghi ai tặng gì ngay trong lúc nhận quà, vì sau tiệc bố mẹ rất dễ quên, nhất là khi tiệc làm trước sinh và bé ra đời ngay sau đó vài tuần. Bản ghi này dùng để cảm ơn, và cũng giúp bố mẹ biết món nào đã có khi chuẩn bị danh sách đầy tháng sau này, tránh ghi lại món đã nhận.
Lời cảm ơn cho tiệc đón em bé có thể gửi hai lần: một tin nhắn ngắn ngay sau tiệc cảm ơn mọi người đã tới, và một tấm ảnh bé dùng món quà khi bé đã ra đời. Lần thứ hai thường được mọi người nhớ lâu hơn. Cách viết lời cảm ơn, ghi sổ quà được bàn kỹ ở danh mục sau tiệc của trang.
Câu hỏi thường gặp
Baby shower là gì?
Là tiệc đón em bé, buổi gặp mặt nhỏ do bạn bè hoặc người thân tổ chức để mừng gia đình sắp hoặc vừa có em bé, thường kèm danh sách quà góp đồ dùng cho bé. Ở Việt Nam tiệc này đang phổ biến dần và thường được điều chỉnh theo nếp nhà.
Nên tổ chức tiệc đón em bé trước hay sau sinh?
Tuỳ nếp nhà. Gia đình thoải mái thì trước sinh một đến hai tháng là hợp. Gia đình kiêng sắm đồ trước sinh có thể làm sau sinh, gộp vào đầy tháng, hoặc gặp mặt trước nhưng quà trao sau khi bé chào đời.
Ai nên đứng ra tổ chức tiệc đón em bé?
Thường là bạn thân hoặc chị em của mẹ, không phải bố mẹ tự làm. Người tổ chức lo mời khách, quản lý danh sách quà và ghi sổ, để mẹ được nghỉ ngơi và chuyện danh sách quà nghe tự nhiên hơn.
Danh sách quà tiệc trước sinh nên tránh gì?
Tránh quần áo, nhất là khi chưa biết cỡ và giới tính bé, tránh đồ ăn uống và đồ bôi da. Nên nghiêng về đồ dùng chung cần ngay khi bé về nhà như khăn, túi ngủ, chậu tắm, và món lớn ghi dạng góp phần.
Có nên bày hoạt động vui trong tiệc đón em bé không?
Không cần nhiều. Hoạt động nhẹ như viết lời chúc, viết thư cho bé, góp sách hợp hơn. Trò đoán cân nặng hay đo vòng bụng mẹ nên hỏi mẹ trước vì nhiều người không thích bị bàn về cơ thể trước đông người.
Ông bà không quen tiệc đón em bé thì nên làm thế nào?
Giải thích trước với ông bà đây là buổi gặp bạn bè để chuẩn bị cho bé, hỏi ý ông bà về thời điểm, và nếu ông bà kiêng sắm đồ trước sinh thì để quà trao sau. Tôn trọng ý người lớn quan trọng hơn giữ đúng kiểu tiệc nước ngoài.