Danh sách quà khai trương cửa hàng nhỏ là cách chủ quán cho bạn bè, người thân biết những món thật sự giúp việc buôn bán, thay vì nhận về cả dãy kệ hoa chỉ đứng trước cửa được vài ngày. Kệ hoa vẫn là nét đẹp quen thuộc của ngày khai trương ở Việt Nam, nhưng với một quán cà phê nhỏ, tiệm tạp hoá hay tiệm may, vài chiếc ghế đúng kiểu, một bình chữa cháy, hay chiếc máy xay sinh tố dự phòng mới là thứ dùng mỗi ngày.
Bài này dành cho người mở cửa hàng nhỏ do gia đình hoặc vài người bạn cùng làm. Nội dung gồm cách chọn món để đưa vào danh sách, cách nói với bạn bè khi bạn muốn họ góp đồ thay vì hoa, vì sao nên có một nhóm món an toàn, và những món chủ quán nên tự chọn. Không bàn kế hoạch kinh doanh hay chi phí mở quán; ví dụ là giả định.
Vì sao khai trương nên có danh sách
Ngày khai trương, chủ quán thường bận đến mức không kịp nhìn ai mang gì đến. Bạn bè thương nhau thì đặt kệ hoa, người quen thì mang tranh, câu đối, tượng trang trí. Sau một tuần hoa héo, tranh thì không có tường trống để treo vì quán đã thiết kế xong. Trong khi đó, chủ quán vẫn đang thiếu thêm hai cái bàn ngoài hiên hay một tủ mát để trưng nước.
Danh sách khai trương giải quyết điều đó bằng cách nói ra trước. Nó cũng giúp người tặng: họ biết món mình góp được dùng hằng ngày, mỗi lần ghé quán lại thấy. Với nhiều người, cảm giác đó vui hơn một kệ hoa đẹp nhưng ngắn ngày.
Điểm khác giữa khai trương với tân gia là người tặng phần lớn là bạn bè, người thân, đồng nghiệp cũ của chủ quán, và đôi khi cả nhà cung cấp, chủ cửa hàng bên cạnh. Danh sách chỉ nên đi tới vòng bạn bè và người thân. Với đối tác, nhà cung cấp, hàng xóm kinh doanh, cứ nhận quà theo nếp quen của họ và cảm ơn chu đáo.
Món nên đưa vào danh sách theo loại cửa hàng
Dưới đây là gợi ý cho bốn loại cửa hàng nhỏ phổ biến. Chủ quán sửa theo thực tế của mình, gạch những món đã mua trong lúc thi công.
| Loại cửa hàng | Mức thấp | Mức vừa | Mức cao hoặc góp chung |
|---|---|---|---|
| Quán cà phê, trà sữa nhỏ | Ly thuỷ tinh, khay bưng, khăn lau, chậu cây để bàn, ca đong | Ghế, bàn hiên gấp gọn, máy xay dự phòng, ấm đun nhanh, quạt treo | Tủ mát trưng nước, máy làm đá cỡ nhỏ, mái che hiên |
| Tiệm tạp hoá, cửa hàng tiện lợi gia đình | Giỏ đựng hàng cho khách, móc treo, kệ nhỏ để quầy | Kệ sắt lắp ghép, cân điện tử, đèn chiếu sáng kệ | Tủ đông, tủ mát đứng, camera an ninh cơ bản |
| Tiệm may, sửa đồ | Hộp đựng kim chỉ, kéo tốt, thước dây, móc treo đồ | Bàn là hơi, gương đứng, giá treo quần áo | Máy vắt sổ hoặc máy may phụ |
| Tiệm bánh, đồ ăn mang về | Khuôn, dụng cụ đánh trứng, hộp đựng mẫu, găng tay | Tủ trưng bánh nhỏ, máy đánh trứng, cân nhà bếp | Lò nướng, tủ mát bảo quản nguyên liệu |
Món ở mức cao nên để ngỏ cho nhóm bạn thân tự đề nghị góp chung. Những thiết bị chính như máy pha cà phê, lò nướng chính thường là quyết định kỹ thuật của chủ quán, nên tự chọn chứ không đưa vào danh sách cho người khác mua.
Nhóm món an toàn: không ai nghĩ tới nhưng quán nào cũng cần
Bình chữa cháy và chăn chống cháy. Quán có bếp, có điện, có ga nên có bình chữa cháy đặt ở vị trí dễ lấy. Món này giá trị không lớn, rất hợp làm quà, và người tặng nên chọn loại phù hợp với nguy cơ cháy của quán, có hướng dẫn tiếng Việt. Yêu cầu cụ thể về phòng cháy với cơ sở kinh doanh thì chủ quán tự kiểm theo quy định hiện hành của địa phương.
Hộp sơ cứu. Dao, kéo, nước sôi, mảnh ly vỡ là chuyện thường ngày ở quán. Một hộp sơ cứu đầy đủ băng gạc, dung dịch sát khuẩn, băng dán là món nhỏ mà quán nào cũng nên có.
Ổ cắm, dây điện chất lượng tốt. Quán mới hay dùng ổ cắm kéo dài tạm thời cho máy xay, quạt, đèn. Ổ cắm chịu tải đúng mức, có cầu chì hoặc công tắc ngắt tự động an toàn hơn nhiều so với loại rẻ tiền.
Thảm chống trơn khu quầy và bếp. Sàn ướt khu pha chế, khu rửa là nơi dễ trượt ngã nhất. Thảm cao su chống trơn là món hợp ở mức thấp đến vừa.
Đèn khẩn cấp. Khi mất điện vào giờ đông khách, đèn khẩn cấp giúp khách và nhân viên di chuyển an toàn ra ngoài.
Nói với bạn bè rằng bạn muốn đồ dùng thay kệ hoa
Câu chữ cần vừa thật lòng vừa không làm người đã đặt hoa thấy hụt hẫng. Một số cách:
- Trong nhóm bạn thân: "Tuần sau quán mở cửa, ai thương thì ghé uống ly nước là vui rồi. Nếu muốn mừng, mình có ghi mấy món quán còn thiếu, chọn món đó thì mình dùng được lâu hơn hoa, đỡ phí."
- Khi có người hỏi riêng: "Cảm ơn bạn nhiều, quán đang thiếu thêm hai cái ghế hiên với một bình chữa cháy, bạn chọn món nào cũng được."
- Với người lớn tuổi trong họ: không gửi danh sách, nhận hoa hay câu đối với lòng biết ơn, treo hoặc trưng trong ngày khai trương.
- Với người đã đặt hoa rồi: nhận vui vẻ, chụp ảnh kệ hoa trước cửa quán gửi họ, không nhắc tới danh sách nữa.
- Không ghi danh sách vào thiệp mời khai trương hay bài đăng mạng xã hội của quán; bài đăng chỉ nói ngày mở cửa và chương trình cho khách.
Nếu bạn vẫn muốn có hoa cho ngày khai trương đẹp, có thể giữ hai ba kệ từ gia đình và người lớn, để bạn bè cùng lứa góp đồ dùng. Như vậy cả hai điều đều trọn.
Món chủ quán nên tự chọn, không đưa vào danh sách
Có những thứ gắn với nhận diện và vận hành của quán, chủ quán nên tự quyết. Đồ trang trí chính như tranh treo tường, đèn trang trí, màu ly tách, đồng phục nhân viên phải đồng bộ với thiết kế; mỗi người tặng một kiểu sẽ làm quán rối mắt. Tương tự, thiết bị lõi như máy pha, lò nướng, máy may chính phụ thuộc kỹ thuật và tay nghề của chủ.
Phần mềm bán hàng, máy in hoá đơn, máy quẹt thẻ thường đi kèm hợp đồng dịch vụ và tài khoản đứng tên chủ quán, không hợp làm quà. Nguyên liệu tiêu hao như cà phê, sữa, đường cũng không nên đưa vào danh sách: chúng hết sau vài ngày, và chủ quán thường đã có nhà cung cấp quen theo công thức riêng.
Một nhóm nữa cần cẩn trọng là đồ trưng bày mang tính tập quán như tượng, vật trang trí cầu may. Nhiều chủ quán có quan niệm riêng về vị trí, màu sắc, chủng loại; người tặng chọn hộ dễ không hợp. Nếu có người muốn tặng những món này, chủ quán nên nhận với lòng biết ơn và tự quyết nơi đặt.
Ghi rõ điều này trong phần đầu danh sách giúp khách khỏi băn khoăn: "Đồ trang trí và thiết bị chính quán đã chuẩn bị xong, danh sách dưới đây là những món phụ còn thiếu."
Ví dụ danh sách cho một quán cà phê nhỏ
Ví dụ giả định: hai chị em mở một quán cà phê nhỏ ở Huế, mười hai chỗ ngồi trong nhà và một hiên trước cửa. Phần thi công, máy pha và quầy đã xong. Đi một vòng quán vào tối trước khi gửi danh sách, hai chị em ghi ra những gì còn thiếu cho tuần đầu bán hàng.
Mức thấp gồm: hai tá ly thuỷ tinh cỡ vừa, bốn khay bưng chống trượt, một chồng khăn lau, sáu chậu cây nhỏ để bàn, hộp sơ cứu, thảm cao su cho khu pha chế. Mức vừa gồm: bốn ghế đẩu cho hiên, một máy xay dự phòng, một bình chữa cháy, hai quạt treo tường cho góc trong, một kệ sách nhỏ để khách đọc. Mức cao để ngỏ góp chung: tủ mát trưng nước và mái che hiên.
Danh sách được gửi vào nhóm bạn đại học của chị và nhóm đồng nghiệp cũ của em, kèm một câu nói trước rằng ai muốn tặng hoa vẫn rất vui. Gia đình hai bên đặt ba kệ hoa như thường lệ. Sau ngày khai trương, mười một món đã có người tặng; mái che hiên được nhóm bạn đại học góp chung. Hai chị em ghi tên người góp vào một tấm thiệp nhỏ đặt ở góc hiên.
Để món quà kịp dùng từ ngày đầu
Ngày khai trương là ngày quán cần đồ dùng nhất, nên những món phục vụ bán hàng phải đến trước ngày đó, không phải đến cùng khách trong buổi lễ. Ghế mang đến lúc mười giờ sáng ngày khai trương thì chủ quán không kịp lau, xếp, kiểm tra. Danh sách nên ghi rõ hạn giao: "Mong nhận trước ngày mở cửa hai hôm để kịp sắp xếp."
Món giao trực tiếp từ cửa hàng nên ghi đúng địa chỉ quán và tên người nhận ở quán, kèm khung giờ có người. Nhiều quán mới chưa có ai trực thường xuyên trước ngày mở cửa, hàng giao đến không có người nhận lại phải chở về.
Món cần lắp đặt như mái che, quạt treo, kệ lắp ghép cần thêm thời gian và thợ. Người tặng nên hỏi chủ quán có thợ quen không, hay để họ sắp thợ kèm theo. Nếu không kịp, ghi nhận món đó trên danh sách rồi giao sau ngày khai trương, chủ quán vẫn biết ai tặng gì để cảm ơn.
Ghi sổ và cảm ơn sau ngày khai trương
Ngày khai trương đông người, quà dễ lẫn vào nhau. Chủ quán nên nhờ một người thân đứng quầy nhận quà, ghi nhanh vào sổ hoặc điện thoại: tên người tặng, món, có kèm lời nhắn không. Với kệ hoa, chụp ảnh tấm thiệp gắn trên kệ trước khi hoa được dọn đi.
Trong tuần đầu, nhắn lời cảm ơn cho từng người, kèm ảnh món quà đang được dùng trong quán: chiếc ghế ngoài hiên có khách ngồi, bình chữa cháy treo cạnh cửa bếp. Lời cảm ơn có ảnh làm người tặng nhớ lâu hơn một câu chung chung.
Một cách cảm ơn riêng của người kinh doanh là mời người tặng ghé quán dùng thử, hoặc tặng họ một phần sản phẩm đầu tiên. Đừng biến lời cảm ơn thành chương trình khuyến mãi hay mời mua hàng; giữ nó ở mức tình cảm cá nhân. Sổ ghi quà cũng giúp chủ quán nhớ để đáp lễ khi bạn bè mở quán, cửa hàng của họ sau này.
Câu hỏi thường gặp
Không nhận kệ hoa có bị coi là thiếu may mắn trong ngày khai trương không?
Kệ hoa là nét quen thuộc, nhiều người coi là lời chúc đắt hàng. Bạn không cần từ chối hoa, chỉ cho bạn bè thêm lựa chọn đồ dùng. Giữ vài kệ từ gia đình, người lớn là đủ để ngày khai trương vẫn rực rỡ.
Có nên đưa nguyên liệu như cà phê, bột, sữa vào danh sách quà khai trương?
Không nên. Nguyên liệu dùng hết trong vài ngày và phụ thuộc công thức riêng của quán, người tặng khó chọn đúng loại. Nên ưu tiên đồ dùng bền, dùng được nhiều tháng.
Khai trương cửa hàng online có cần danh sách quà không?
Cửa hàng chỉ bán trực tuyến thường không có ngày khai trương đông khách. Nếu bạn bè muốn mừng, có thể gợi ý vài món phục vụ đóng gói, chụp ảnh sản phẩm như kệ chụp, đèn, bàn gói hàng, kèm lời nhắn rằng ủng hộ bằng một đơn hàng cũng là món quà.
Đối tác, nhà cung cấp gửi quà khai trương thì có gửi danh sách cho họ không?
Không nên. Với đối tác, cứ nhận quà theo nếp quen và cảm ơn chu đáo. Danh sách chỉ dành cho bạn bè, người thân hỏi trực tiếp, để tránh hiểu nhầm là đòi hỏi trong quan hệ làm ăn.
Mở quán chung với bạn thì danh sách quà khai trương đứng tên ai?
Đứng tên quán, và các chủ cùng thống nhất danh sách trước khi gửi cho người thân của mỗi người. Ghi chú rõ đồ quà tặng thuộc về quán, để nếu sau này tách ra, cả hai không tranh cãi món nào của ai.